Mos op het dak: schadelijk of alleen lelijk?

Waarom mos juist op úw dak groeit

Mos heeft drie dingen nodig: vocht, weinig zon en een ondergrond waar het houvast op vindt. Het Nederlandse klimaat levert het eerste, het noordelijke dakvlak het tweede en een verweerde dakpan het derde.

Daarom ziet u het bijna altijd eerst op de noord- en oostkant van het dak, onder overhangende bomen, op daken met weinig helling en op betonpannen. Betonpannen hebben bij de fabricage een gladde toplaag die na vijftien tot twintig jaar verweert. Daaronder komt een ruw, poreus oppervlak tevoorschijn dat water vasthoudt: ideaal voor mos. Keramische pannen zijn geglazuurd of dichter gebakken en houden het langer schoon, maar ook daar krijgt mos uiteindelijk vat op de naden.

Wanneer mos onschuldig is

Een dun groen waas of wat plukjes in de naden is cosmetisch. Mos heeft geen wortels die zich door keramiek of beton boren; het hecht zich aan de buitenkant. Een gezonde pan met een intacte toplaag raakt daar niet van kapot.

Ligt uw dak er verder goed bij, zijn de pannen niet poreus, liggen ze strak in het verband en zijn de goten vrij, dan is wat mos vooral een kwestie van smaak. Wij adviseren dan niets te doen, ook als een langskomende schoonmaakploeg u iets anders vertelt.

Wanneer het wél problemen geeft

Mos wordt vervelend zodra het volume krijgt. Dan gaat het niet meer om de pan, maar om wat het mos doet met water:

• Verstopte goten en afvoeren. Mos laat los bij regen en vorst en spoelt de goot in. Daar vormt het samen met blad een prop. De goot loopt over en het water zoekt zijn weg achter de goot langs; zie dakgoot.
• Water dat blijft staan. Dikke moskussens tussen de pannen werken als een spons en houden het dakvlak permanent vochtig. Dat versnelt de veroudering van de pan en van de folie eronder.
• Opgetild waterafvoerpad. Zit er zoveel mos onder de overlap dat pannen iets omhoog komen, dan kan regen bij wind eronderdoor waaien.
• Vorstschade. Een poreuze pan die vol water zit, kan bij strenge vorst scheuren. Het mos houdt dat water vast.
• Gewicht en gladheid. Een doorweekt mosdek maakt het dak glad en zwaar, wat werken erop gevaarlijker maakt.

Zit u in deze categorie, dan is het meestal geen losstaand mosprobleem maar een signaal dat het dakvlak toe is aan onderhoud. Wij kijken dan verder dan het groen; zie dakinspectie.

Waarom u niet met de hogedrukreiniger moet beginnen

Dit is de belangrijkste waarschuwing van dit artikel. Een hogedrukreiniger haalt het mos weg, maar ook de toplaag van de pan. Bij betonpannen is die toplaag precies wat het water buitenhoudt. Wat er overblijft is een ruwe, poreuze pan waar mos binnen twee jaar harder op terugkomt dan daarvoor, en die bij vorst sneller scheurt.

Daar komt bij dat water onder druk onder de overlap van de pannen wordt geperst, dwars over de folie. Bij oude, brosse folie betekent dat direct lekkage. En dan is er nog de gebruiker zelf: op een nat, glad pannendak met een slang die terugduwt is de kans op een val reëel.

Wat wel helpt

De aanpak die wij aanhouden, in volgorde:

• Voorzichtig verwijderen. Mechanisch borstelen of afsteken van bovenaf naar beneden, zonder hoge druk, en daarna de resten uit goot en afvoer halen. Rustig werk, maar de pan blijft intact.
• Zorgen dat het dak kan drogen. Snoei overhangende takken terug. Een dakvlak dat de halve dag zon en wind krijgt, blijft veel langer schoon dan een dak dat permanent in de schaduw ligt.
• Goot en afvoer op orde. Het meeste échte gevolgschade van mos ontstaat in de goot, niet op het dak.
• Meteen de rest nakijken. Als er toch iemand op het dak is, laat dan de nokvorsten, het lood, de dakdoorvoeren en gebroken pannen meenemen. Dat scheelt een tweede bezoek; zie dakreparatie.
• Accepteren dat het terugkomt. Mos verdwijnt nooit definitief in dit klimaat. Om de paar jaar verwijderen is normaal onderhoud.

Mos en groen op een plat dak

Op een plat dak is het verhaal iets anders. Daar hoopt zich naast mos ook blad, zand en slib op, vooral in hoeken en rond de afvoer. Dat laagje houdt water vast op precies de plek waar het weg zou moeten lopen, en verstopt de afvoer.

Een grindlaag vraagt daarbij extra aandacht: tussen het grind kan een complete vegetatielaag ontstaan zonder dat u het ziet. Ruim het weg, houd de afvoer vrij en controleer of er geen plassen blijven staan. Blijft water na twee droge dagen staan, dan speelt er meer dan mos alleen; kijk dan bij plat dak vernieuwen.

Wanneer het mos vooral een signaal is

Soms is mos niet het probleem, maar de boodschapper. Ziet u naast het groen ook pannen die verkleuren, randjes die afbrokkelen, pannen die bij aanraking meegeven of stukken die al gebroken zijn, dan is het dakvlak op leeftijd. Betonpannen gaan doorgaans dertig tot veertig jaar mee, keramische pannen aanzienlijk langer, maar de folie eronder zelden meer dan dertig jaar.

In dat geval is mos verwijderen weggegooid werk: over twee jaar staat u er weer. Dan is het gesprek over een compleet nieuw dakvlak met nieuwe folie, panlatten en pannen eerlijker. Wat daarbij komt kijken, leest u bij dakrenovatie. Wij zeggen bij de inspectie welke van de twee het is; is het alleen mos, dan hoort u dat ook gewoon.

Laat het eerst beoordelen

Het verschil tussen "onschuldig groen" en "uw dakvlak is op" ziet u vanaf de grond bijna nooit. Wij komen bij een gratis dakinspectie kijken, maken foto's van dichtbij en laten u zien hoe de pannen er werkelijk aan toe zijn. Daarna weet u of er iets moet gebeuren en wat dat dan is.

Wij werken vanuit Breukelen en zijn snel in de regio Utrecht en het Gooi, bijvoorbeeld in Hilversum en omgeving, en daarbuiten door heel Nederland. Bellen kan op 085 - 06 02 853.

Veelgestelde vragen

DakDienstServiceDakdekkers met 25 jaar ervaring, gevestigd in Breukelen en actief in heel Nederland. 10 jaar garantie, gratis dakinspectie, 24/7 bereikbaar.