Sneeuw en vorst op het dak: risico's en wat u kunt doen
Een wit dak ziet er vredig uit, en meestal is het dat ook. Daken in Nederland zijn berekend op een flinke laag sneeuw. Toch krijgen wij na elke winterse periode telefoontjes over lekkages, doorgezakte goten en afgeschilferde pannen. De oorzaak is zelden de sneeuw zelf. Het is het smeltwater dat niet weg kan, en de vorst die een zwakke plek die er al zat, verder openbreekt. In dit artikel leest u waar het risico zit, wat u zelf veilig kunt doen en wanneer u beter direct kunt bellen.

Sneeuw zelf is zelden het probleem
Verse, droge sneeuw is licht. Een gezond dak draagt een dik pak zonder moeite. Het wordt anders wanneer de sneeuw nat wordt. Natte sneeuw weegt een veelvoud van poedersneeuw, en als het daarna gaat regenen, zuigt het pak zich vol als een spons.
Het echte risico ontstaat als dat water niet weg kan. Op een schuin dak glijdt en loopt het vanzelf naar de goot. Op een plat dak moet het via een of twee afvoeren weg. Zijn die bevroren of verstopt, dan blijft al het smeltwater op het dak staan, en komt daar regen bij, dan loopt het gewicht snel op.
Platte daken: let op de afvoer
De platte daken die in de winter in de problemen komen, hebben vrijwel altijd iets gemeen: een lichte constructie en een afvoer die het niet doet. Denk aan een carport, een schuur, een overkapping, een oudere garage of een bedrijfshal met een stalen dak. Zo'n dak buigt een klein beetje door onder het gewicht. In die kuil verzamelt zich nog meer water, waardoor het verder doorbuigt. Dat versterkt zichzelf.
- Verstopte of bevroren afvoeren. Bladeren uit de herfst vormen samen met ijs een prop.
- Geen noodoverloop. Een opening in de dakrand waardoor water weg kan als de afvoer dichtzit, ontbreekt op veel oudere daken.
- Weinig afschot. Een dak waar na een gewone bui al plassen blijven staan, heeft bij sneeuw geen reserve.
De dakbedekking van een woonhuis met een betonnen of stevig houten dak loopt dit risico veel minder. Daar is lekkage bij de afvoer of de dakrand het gebruikelijke probleem. Meer daarover bij plat dak vernieuwen.
Pannendaken: stuifsneeuw en schuivende pakken
Op een pannendak is het gewicht van sneeuw vrijwel nooit een probleem. Wat wel voorkomt:
- Stuifsneeuw op zolder. Fijne poedersneeuw waait bij wind tussen de pannen door. Ligt er geen folie onder, wat bij oudere daken normaal is, dan vindt u een laagje sneeuw op de zoldervloer. Zolang het vriest, gebeurt er niets. Bij dooi smelt het en krijgt u vochtplekken in het plafond eronder.
- Afschuivende sneeuw. Een pak dat in één keer van het dak glijdt, komt met een klap in de goot terecht. Beugels buigen en een goot die al zwak was, zakt door.
- Lekkage bij de dakvoet. Bevriest het smeltwater in de goot, dan kan water zich ophopen en onder de onderste pannen kruipen.
Lekkage na sneeuw of vorst, of een plat dak waar het water op blijft staan? Wij zijn 24/7 bereikbaar, komen bij spoed vaak dezelfde dag en dichten eerst het lek. Daarna krijgt u een vaste prijs voor het definitieve herstel.
Wat vorst met een dak doet
Water zet uit wanneer het bevriest. Overal waar vocht in een materiaal of in een naad zit, werkt vorst als een wig. Eén nacht doet weinig. Het zijn de herhaalde wisselingen tussen vriezen en dooien, soms meerdere keren per week, die schade aanrichten.
- Poreuze dakpannen. Oudere pannen nemen water op. Bij vorst springt de bovenlaag eraf of breekt de pan. U ziet het aan schilfers in de goot. Zie ook hoe lang gaan dakpannen mee.
- Voegwerk en mortel. Voegen van de schoorsteen en de specie onder nokvorsten vriezen los als er vocht in zit.
- Bitumen op leeftijd. Oud bitumen wordt in de kou hard en bros. Kleine scheurtjes groeien, vooral waar water blijft staan en bevriest.
- Goten en regenpijpen. Staand water in een goot of een verstopte regenpijp bevriest en drukt naden en koppelingen open.
De vorst maakt deze schade zelden uit het niets. Hij vindt de plekken die al aandacht nodig hadden.
De lekkage komt bij de dooi
Zolang het vriest, blijft alles droog. De meeste meldingen krijgen wij daarom een dag of twee nadat de dooi inzet. Dan smelt de sneeuw op zolder, begint het water op het platte dak te stromen terwijl de afvoer nog dichtzit, en blijkt de goot niet meer te sluiten.
Let in die dagen op nieuwe kringen op het plafond, druppels langs de schoorsteen, water dat over de gootrand loopt en ijs dat in de goot is achtergebleven. Waarom ijs in de goot voor lekkage kan zorgen en wat u daar beter niet aan kunt doen, leest u in ons artikel ijs in de dakgoot: waarom het gevaarlijk is.
Wat u zelf veilig kunt doen
Het belangrijkste advies eerst: ga bij sneeuw en ijs het dak niet op. Een besneeuwd dak is spekglad, u ziet niet waar u loopt en een lichtkoepel onder de sneeuw draagt uw gewicht niet.
- Kijk vanaf de grond en vanuit het raam. Staat er water op het platte dak, hangt de goot scheef, liggen er pannen los?
- Controleer de zolder. Stuifsneeuw, natte plekken op het beschot, druppels bij de schoorsteen.
- Maak een afvoer alleen vrij als u er veilig bij kunt, bijvoorbeeld vanuit een raam of vanaf een dakterras. Haal bladeren en losse sneeuw rond de afvoer weg. Hak niet in het ijs: daarmee beschadigt u de dakbedekking.
- Vang lekwater op en maak foto's van wat u ziet. Dat helpt de dakdekker bij het zoeken.
- Blijf uit de buurt van de dakrand als er ijspegels hangen of een pak sneeuw op het punt staat te schuiven.
Wanneer u direct belt
Bel zonder te wachten als:
- een plat dak zichtbaar doorbuigt of kraakt;
- er water naar binnen komt en u de bron niet kunt bereiken;
- een goot of dakrand losgekomen is en boven een stoep of ingang hangt;
- pannen of nokvorsten zijn verschoven en naar beneden kunnen komen.
Wij zijn 24/7 bereikbaar via 085 - 06 02 853. Bij spoed stoppen wij eerst het lek of zetten wij de gevaarlijke situatie veilig; het definitieve herstel volgt als het weer het toelaat. Zie daklekkage en dakreparatie.
De beste maatregel neemt u in de herfst
Vrijwel alle winterschade is terug te voeren op iets dat in het najaar al zichtbaar was: een goot vol blad, een afvoer die traag loopt, een gescheurde loodslab of een pan die scheef ligt. Wie die zaken vóór de eerste vorst laat nakijken, komt de winter meestal zonder verrassingen door.
Een handige lijst staat in dak winterklaar maken: checklist voor het najaar. Liever dat een vakman kijkt? Vraag een gratis dakinspectie aan. Wij werken door heel Nederland, bijvoorbeeld als dakdekker in Amersfoort.